TELEFON DO REDAKCJI: +48 62 766 07 17
Augustyna, Ingi, Jaromira 30 Listopada 2020, 18:27
Dziś 19°C
Jutro 13°C
Szukaj w serwisie

Na górze Megiddo

Na górze Megiddo

W północnej części Izraela znajduje się miejsce, które odegrało niepoślednią rolę w historii świata. 30 km na południowy wschód od Hajfy, w pobliżu przełęczy przechodzącej przez łańcuch gór Karmel i powyżej Doliny Jezreel znajdują się ruiny starożytnego miasta Megiddo.

Miasto to leżało na terenie Dolnej Galilei, pomiędzy górą Karmel, doliną Jezreel i Wyżyną Manassesa. Było położone na skrzyżowaniu niezwykle istotnych szlaków handlowych i komunikacyjnych: Via Maris (biblijna droga morska), biegnącej z Egiptu wzdłuż śródziemnomorskiego wybrzeża Palestyny, przez dolinę Jezreel aż do Damaszku i Mezopotamii, szlaku łączącego brzegi Morza Śródziemnego z Transjordanią i Damaszkiem, oraz Drogi Patriarchów, wiodącej przez cały Izrael, od Hazor po Beer Szebę.

Jedno z najbogatszych i największych
Megiddo panowało nad żyznymi i dobrze zaopatrzonymi w wodę terenami doliny Jezreel. Takie położenie sprawiało, że Megiddo i jego okolice były przez tysiące lat celem podbojów i polem bitew, toczonych przez najeźdźców z różnych stron świata. To sprzyjające osadnictwu miejsce było zasiedlone już około 7000 lat przed Chr. Już wtedy osiedlili się tu rolnicy z epoki wczesnego neolitu. Do IV tys. przed Chr. istniała tu jedynie niewielka wioska. Ale pod koniec IV tys. przed Chr., na początku epoki brązu, wyrosła tu duża, choć nie otoczona fortyfikacjami osada i lokalna świątynia. W III tys. przed Chr. powstało tu mniejsze od starszej osady, ale silniej ufortyfikowane, otoczone murami miasto. Powstało tu jeszcze więcej świątyń i ołtarzy. Miasto zamieszkiwała aż do końca epoki brązu ludność kananejska. Na przełomie III i II tys. przed Chr. Megiddo, podobnie jak inne miasta Kanaanu dotknął kryzys. Osiedle nadal istniało, lecz nie było już tak duże i gęsto zaludnione jak poprzednio.
Po 2000 roku przed Chr. miasto odżyło i znów stało się wielkim kananejskim ośrodkiem o powierzchni 12 hektarów. Mimo zmiennych losów regionu Megiddo przez około 800 lat było jednym z największych i najbogatszych miast Palestyny. Około 1900 roku przed Chr. miasto przeżyło stuletni okres upadku. Był on spowodowany działaniami wojsk egipskich, które operowały w Palestynie. Załamanie szybko się skończyło i miasto otoczone mocnymi murami odrodziło się. Mury zostały wzmocnione sztucznym stokiem, zwanym glacis, który uniemożliwiał zdobycie miasta za pomocą machin oblężniczych i bezpośredni szturm. Takie konstrukcje otaczały wtedy wiele miast w Lewancie. Do wnętrza osiedla prowadziła monumentalna, trudna do zdobycia brama. Zarówno górne, jak i dolne miasto zostały solidnie ufortyfikowane. W górnym mieście wzniesiono rezydencje, świątynie i grobowce miejscowej elity. W XVI wieku przed Chr. Egipcjanie wygnali ze swojego kraju Hyksosów, azjatyckich najeźdźców. W 1479 roku przed Chr. wojska faraona Totmesa III pokonały pod Megiddo armię władców kananejskich wspomaganych przez królów państwa Mitanni z północnej Mezopotamii. Na czele tej armii stał król Megiddo. Miasto rychło stało się częścią egipskiego imperium. W mieście zainstalował się egipski garnizon, a zależni władcy Megiddo byli przedmiotem dyplomatycznej korespondencji faraonów. W tej korespondencji pojawia się niejaki Biridija, kananejski władca Megiddo lojalny wobec Egiptu, autor pięciu zachowanych listów do faraona. Aż do XII wieku przed Chr. miasto prosperowało pod rządami zależnych od Egiptu królów. Powstawały nowe pałace i elementy fortyfikacji, a mieszkańcy prowadzili handel z Egiptem, Anatolią, obszarem egejskim i Mezopotamią. W czasie wojen w XIV wieku przed Chr. miasto doznało poważnych zniszczeń, lecz zostało odbudowane. Megiddo jest znane z odkrytych przez archeologów ozdobnych elementów z kości słoniowej, które tak lubili jego mieszkańcy.


Badania archeologów
Około 1130 roku przed Chr., kiedy właśnie kończył się okres władzy Egiptu w Kanaanie, Megiddo zostało zniszczone przez najazd Ludów Morza. Kiedy Izraelici osiedlili się w Kanaanie, nie zdołali podbić miasta, które pozostało w rękach Kananejczyków i Filistynów, którzy przybyli zza morza, choć formalnie miasto przypadło w udziale plemieniu Manassesa (1 Krn 7, 29). Około 1100 lat przed Chr. bogata kananejska rodzina zakopała na terenie miasta skarb, który zawierał złotą pieczęć, złote kolczyki i ponad 1000 cennych paciorków ze złota, srebra i karneolu. Za panowania Dawida Megiddo weszło w skład Zjednoczonej Monarchii Izraela.
Miasto zostało rozbudowane, choć obecnie archeolodzy spierają się, czy najbardziej okazałe budynki są rzeczywiście dziełem Salomona, czy też pochodzą z późniejszego okresu. W X wieku przed Chr. miasto zdobyły wojska egipskiego króla Szeszonka I. W IX i VIII wieku przed Chr. władcy północnego królestwa Izraela wznosili w Megiddo liczne okazałe budynki, m.in. stajnie, fortyfikacje i podziemny kanał dostarczający wodę. W 853 roku przed Chr. miasto zdobył i zniszczył król Damaszku Hazael, ale izraelscy królowie odbudowali je. Asyryjczycy, którzy stopniowo opanowywali cały Bliski Wschód, zdobyli Megiddo w 735 roku przed Chr. i osadzili tu silny garnizon, który miał bronić ośrodka imperialnej administracji, stolicy prowincji Megiddo. Po upadku Asyrii król Izraela Jozjasz próbował tu powstrzymać armię egipskiego faraona Necho II, lecz poniósł klęskę i zginął pod Megiddo w 609 roku przed Chr. Wspomina o tym prorok biblijny Zachariasz: „W owym dniu będzie wielki płacz w Jeruzalem, podobny do płaczu w Hadad-Rimmon na równinie Megiddo” (Za 12, 11). Niedługo potem miasto zaczęło podupadać i tracić na znaczeniu i zostało ostatecznie opuszczone około 586 roku przed Chr. Persowie wznieśli na jego miejscu garnizon, a nieopodal powstało malutkie miasteczko Lajjun. W 332 roku przed Chr. Aleksander Wielki podbił tutejsze tereny i wzniósł nowe miasto blisko starego Megiddo, które było już wtedy niezamieszkanym pustkowiem. Około 100 roku po Chr. w okolicy Megiddo istniała żydowska wioska Kefar ‘Otnay, która przestała istnieć w czasie powstania Bar Kochby w 135 roku po Chr. Cesarz Hadrian założył tu obóz wojskowy, który miał strzec strategicznego miejsca i przecinających się tu dróg. W III wieku po Chr. na bazie obozu powstało rzymskie miasto Maximianopolis. Na przełomie III i IV wieku przed Chr. w okolicy wybudowano chrześcijański kościół. W Apokalipsie św. Jana, Apostoła jest mowa o wzgórzu Megiddo (Har-Magedon), gdzie w Czasach Ostatecznych ma się rozegrać ostateczna bitwa między siłami dobra i zła: „(…) I zgromadziły ich na miejsce, zwane po hebrajsku Har-Magedon (…)” (Ap 16, 16). W VII wieku po Chr. tereny wokół ruin Megiddo podbili Arabowie. Od XVI wieku miasteczko Lajjun podupadało i stało się jedynie małą wioską.
W 1903 roku prace wykopaliskowe na tym obszarze rozpoczęli amerykańscy archeolodzy korzystający z finansowego wsparcia Johna D. Rockefellera, juniora. W czasie I wojny światowej okolice Megiddo znów stały się polem bitwy. Tym razem brytyjskie wojska generała Edmunda Allenby’ego pokonały w 1918 roku armię osmańskiej Turcji i jej niemieckich sprzymierzeńców. W 1948 roku Tel Megiddo zajęły wojska izraelskie. Od 1960 roku prace archeologiczne prowadzą tu badacze izraelscy. W 1964 roku św. Paweł VI, papież spotkał się w pobliżu Megiddo z izraelskim prezydentem Zalmanem Szazarem w czasie swojej podróży apostolskiej do Ziemi Świętej.

Szymon Modzelewski

Galeria zdjęć

Dodaj komentarz

Pozostało znaków: 1000

Komentarze

Nikt nie dodał jeszcze komentarza.
Bądź pierwszy!