TELEFON DO REDAKCJI: 62 766 07 07
Augustyna, Ingi, Jaromira 23 Września 2021, 22:37
Dziś 19°C
Jutro 13°C
Szukaj w serwisie

Sacrum w muzyce

Boże, coś Polskę
ks. Jacek Paczkowski
Boże, coś Polskę

Jedną z najdostojniejszych pieśń religijno-patriotycznych, która po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku konkurowała z Mazurkiem Dąbrowskiego o uznanie za hymn państwowy jest hymn „Boże, coś Polskę”.

Sekwencja o Duchu Świętym „Przybądź, Duchu Święty”
ks. Jacek Paczkowski
Sekwencja o Duchu Świętym „Przybądź, Duchu Święty”

W uroczystość Zesłania Ducha Świętego śpiewana jest w kościołach przed Ewangelią sekwencja „Przybądź, Duchu Święty”. Ten utwór jest wiernym tłumaczeniem sekwencji łacińskiej, pochodzącej z przełomu XII i XIII wieku Veni, Sancte Spiritus, jej autorstwo przypisuje się papieżowi Innocentemu III.

Gorzkie żale - nabożeństwo
ks. Jacek Paczkowski
Gorzkie żale - nabożeństwo

Wielki Post ma przybliżyć wiernym Misterium Paschalne. Dlatego opisy pojmania, męki i ukrzyżowania Chrystusa, jakie znajdujemy w Ewangelii, od wieków oddziaływały na wyobraźnię zarówno twórców muzyki klasycznej, jak i ludowej. Ważne miejsce w zrozumieniu i przeżyciu męki Pańskiej odgrywa nabożeństwo Gorzkich żali.

„Cicha noc”  - najbardziej znana kolęda na świecie
ks. Jacek Paczkowski
„Cicha noc” - najbardziej znana kolęda na świecie

Dla setek milionów ludzi „Cicha noc” stała się synonimem pięknego, świątecznego nastroju. Jej tekst został przetłumaczony na 300 języków i dialektów na całym świecie.

Te Deum  - „Ciebie, Boże, chwalimy” (II)
ks. Jacek Paczkowski
Te Deum - „Ciebie, Boże, chwalimy” (II)

Po zapoznaniu się z historią hymnu, tą legendarną jak i prawdopodobną należy zwrócić uwagę na treści, które zawiera. Tekst Te Deum jest przesiąknięty biblijnymi inspiracjami. Stanowi również wspaniałą katechezę. Hymn generalnie powiela zarys strukturalny wyznania wiary. Rozpoczynając od wezwania Boga, hymn wychwala wszystkich tych, którzy wielbią i czczą Boga, począwszy od hierarchicznie uporządkowanych istot niebieskich, poprzez chrześcijan będących już w niebie, aż po Kościół rozproszony po całym świecie.

Te Deum - „Ciebie, Boże, chwalimy” (I)
ks. Jacek Paczkowski
Te Deum - „Ciebie, Boże, chwalimy” (I)

Panu Bogu dziękujemy za różne dary i uwielbiamy Go, że jest z nami. Na różne sposoby Kościół to uwielbienie wyraża. Jednym z piękniejszych i bardziej znanych jest starożytny hymn Te Deum – w wersji ludowej rozpoczynający się słowami „Ciebie, Boga, wysławiamy”. 

Suplikacje  „Święty Boże”  w polskiej tradycji
ks. Jacek Paczkowski
Suplikacje „Święty Boże” w polskiej tradycji

Suplikacje, czyli śpiew rozpoczynający się od słów „Święty Boże, Święty Mocny, Święty Nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami”, należą do najważniejszych śpiewów błagalnych w języku polskim wykonywanych przez lud (z łac. supplicatio - prośba, błaganie).

Polskie  pieśni maryjne (II)
ks. Jacek Paczkowski
Polskie pieśni maryjne (II)

Powszechna zasada głosi, iż sposób modlitwy jest wyrazem wiary. Duży udział pieśni maryjnych
w repertuarze śpiewów kościelnych w Polsce świadczy o maryjności naszej wiary.

Polskie  pieśni  maryjne (I)
ks. Jacek Paczkowski
Polskie pieśni maryjne (I)

Powszechna zasada głosi, iż sposób modlitwy jest wyrazem wiary. Duży udział pieśni maryjnych w repertuarze śpiewów kościelnych w Polsce świadczy o maryjności naszej wiary.

Polska pieśń kościelna w okresie baroku
ks. Jacek Paczkowski
Polska pieśń kościelna w okresie baroku

W opinii wielu historyków, różnych dziedzin sztuki, reakcją na renesans, do którego rozkwitu w krajach północnoeuropejskich przyczyniła się reformacja, był barok, związany w początkowej jego fazie z kontrreformacją. Przypadek przemian stylu muzyki w pierwszych dekadach XVII wieku w Polsce, a ściślej w Rzeczpospolitej Obojga Narodów, zdaje się taką opinię potwierdzać.

Pieśni kościelne
ks. Jacek Paczkowski
Pieśni kościelne

 Tym artykułem rozpoczynam nowy, mam nadzieję ciekawy, cykl poświęcony polskim pieśniom kościelnym. Śpiew i muzyka należały zawsze do środków wyrazu kultu.

Mistrz Engler i jego organy
ks. Jacek Paczkowski
Mistrz Engler i jego organy

Przedwojenny Wrocław szczycił się kilkoma najwyższej klasy organami koncertowymi. Nazwa „koncertowe”  była ta adekwatna, bo koncertów odbywało się tu mnóstwo. To właśnie we Wrocławiu, w Hali Stulecia zbudowano przed wojną największy na świecie instrument.

Organy w Lutogniewie i Starymgrodzie
ks. Jacek Paczkowski
Organy w Lutogniewie i Starymgrodzie

Organy (prawdopodobnie pozytyw) w kościele lutogniewskim istniały na pewno na początku XIX wieku, a być może i wcześniej. Świątynia, w której znajdował się ten instrument została rozebrana w 1823 roku, wtedy też rozpoczęto budowę nowego murowanego kościoła.

Organy w Benicach i Kobiernie
ks. Jacek Paczkowski
Organy w Benicach i Kobiernie

Tym razem przybliżę historię dwóch instrumentów z kościołów pw. św. Mikołaja w Benicach i pw. św. Wojciecha w Kobiernie.

 

Organy w kościele świętych Fabiana i Sebastiana (św. Rocha) w Krotoszynie
ks. Jacek Paczkowski
Organy w kościele świętych Fabiana i Sebastiana (św. Rocha) w Krotoszynie

Pierwszą wzmiankę o istnieniu organów w dawnym kościele szpitalnym znajdujemy w aktach wizytacyjnych kościołów krotoszyńskich z 16 grudnia 1845 roku. Otóż na wyposażeniu kościoła św. Rocha był pozytyw przeniesiony tu z kościoła farnego.