TELEFON DO REDAKCJI: +48 62 766 07 17
Augustyna, Ingi, Jaromira 25 Lutego 2020, 20:09
Dziś 19°C
Jutro 13°C
Szukaj w serwisie

Fara św. Stanisława

Fara św. Stanisława

Druga po katedrze, najważniejsza świątynia diecezji kaliskiej to konkatedra pw. św. Stanisława Biskupa w Ostrowie Wielkopolskim. Do 1992 roku była farą. Konkatedra nadal zachwyca swą neoromańską bryłą i bogatym wystrojem. 


Obecny, trzeci z kolei, znajdujący się na miejscu dwóch poprzednich, kościół zaczęto wznosić w 1904 roku w oparciu o plan architekta Rogera Sławskiego, bazujący na projekcie sporządzonym wcześniej przez innego architekta, Sylwestra Pajzderskiego. Świątynię konsekrowano 6 października 1907 roku. Ten należący do najstarszej, ostrowskiej parafii kościół powstał z inicjatywy jej ówczesnego proboszcza, ks. Walentego Śmigielskiego, a głównym fundatorem budowli był książę Ferdynand Radziwiłł. Wspomniany ks. Walenty Śmigielski spoczął po swej śmierci w podziemiach konkatedry. Tam również znalazł miejsce wiecznego spoczynku sługa Boży ks. Kazimierz Rolewski, który w latach 1922-1928 był proboszczem tutejszej, obecnie konkatedralnej parafii.  

Neoromańskie piękno

Wznosząc świątynię w stylu neoromańskim uczyniono zadość życzeniu księcia Ferdynanda Radziwiłła, który nie chciał, by zbudowano ją na sposób niemiecki, czyli w stylu nawiązującym do gotyku, w którym pruscy zaborcy stawiali swe kościoły. Konkatedra to czteroprzęsłowa, trójnawowa bazylika, czyli świątynia o nawach bocznych niższych od oświetlonej przez własne okna nawy głównej. Ma ona także nawę poprzeczną, to znaczy transept.

Wzniesiony z czerwonej cegły kościół posiada wykonane z białego piaskowca, zewnętrzne dekoracje. U zbiegu transeptu i nawy głównej znajdują się na dachu świątyni gargulce w postaci uskrzydlonych smoków, czyli ozdobne zakończenia rynien. Wzniesione na rzucie ośmiokąta prezbiterium otacza wieniec absyd, czyli dobudówek, które, połączone wewnątrz korytarzem, na zewnątrz nakryte są stożkowymi dachami. Prezbiterium posiada sklepienie konchowe z lunetami, natomiast nawy sklepienie krzyżowe. Nad prezbiterium dominuje wieża stożkowa, kryta podobnie jak inne wieże świątyni i jej dach, dachówkami, a nie na przykład blachą. Umiejscowioną asymetrycznie w bryle kościoła, jego główną wieżę kryje spiczasty, czteropołaciowy dach. Na wieży tej zawieszono w 1906 roku trzy dzwony o imionach: Walenty, Ferdynand i Pelagia, upamiętniających księcia fundatora wraz z jego małżonką oraz ks. Walentego Śmigielskiego. Dwa pierwsze z dzwonów zrabowali hitlerowcy w kwietniu 1942 roku, a ocalał jedynie najmniejszy dzwon o imieniu Pelagia. Od zachodu ostrowską konkatedrę zdobi portyk, rozeta i arkadowe wnęki. W portyku zwraca uwagę umieszczona w tympanonie, czyli przyczółku, płaskorzeźba „Zwiastowanie”, którą wykonał Władysław Marcinkowski oraz kostkowe kapitele kolumn, ozdobione anielskimi, dziecięcymi twarzyczkami. Pod kolumnadą portyku można dostrzec rzeźbę „Pielgrzym”, wykonaną z piaskowca, a pochodzącą z 1890 roku. Rzeźbę tę przeniesiono do konkatedry z ostrowskiego, osiemnastowiecznego, tak zwanego Starego Cmentarza. Pora teraz udać się do wnętrza ostrowskiej konkatedry, której bogatą polichromię wykonał w 1929 roku malarz Henryk Jackowski-Nostitz. Świątynia dosłownie „tonie” w ściennych malowidłach. 

Malowane symbole 

Prezbiterium posiada dwukondygnacyjną galerię z wspierającymi sklepienie kolumnami z piaskowca. W jego centralnej części znajduje się marmurowy, wykonany przez Stefana Ballenstedta w 1907 roku ołtarz z alabastrową, być może pochodzącą z Włoch figurą Matki Bożej z Dzieciątkiem, którą adorują dwaj wyrzeźbieni przez Władysława Marcinkowskiego aniołowie. Ściany arkad, czyli połączonych łukiem podpór, zaskakują obfitością symbolicznych malowideł. Pojawia się tutaj ręka kapłana z naczyniem w kształcie muszli, ilustrując chrzest święty, skrót-chrystogram IHS wskazujący na Jezusa Chrystusa Zbawiciela, czy otoczona dwunastoma promieniami, gołębica jako przedstawienie Zesłania Ducha Świętego. Idąc dalej, wzdłuż galerii, zobaczyć można rybę na tle krzyża, czyli symbolicznie ukazane Ukrzyżowanie, Hostię w monstrancji w rękach kapłana, arma Christi, czyli narzędzia Męki Pańskiej, a także klepsydrę z gromnicą, cyborium i greckimi literami Alfą oraz Omegą wskazującą między innymi na sakrament namaszczenia chorych. Kolejne dwa freski ilustrują sakrament kapłaństwa i małżeństwa, ukazując otwartą księgę Ewangelii z kielichem eucharystycznym i stułą oraz połączone na tle stuły ręce kobiety i mężczyzny. Na ścianach prezbiterium zwraca również uwagę Baranek Apokaliptyczny, spoczywający na zamkniętej na siedem pieczęci Księdze, który przedstawia Jezusa Chrystusa, oraz gołębica w aureoli będąca od pierwszych wieków chrześcijaństwa symbolem Ducha Świętego. W absydach prezbiterium znajdują się obrazy ukazujące św. Rocha w pielgrzymim stroju, z muszlą, laską i psem oraz św. Jana Nepomucena, czeskiego kapłana-męczennika. Na pozłacanym sklepieniu prezbiterium umieszczone są postacie polskich świętych i błogosławionych: Wojciech z pastorałem, wiosłem i liściem palmy, Kinga z koroną, Stanisław ze Szczepanowa z pastorałem, Salomea z lilią i koroną w opuszczonej na znak zrzeczenia się książęcej godności ręce oraz Andrzej Bobola z krzyżem i kozacką szablą. Witraże okien prezbiterium przedstawiają przybycie trzech Mężów do Abrahama, ofiarę Abrahama, błogosławienie Jakuba, epizody z życia Józefa i Tobiasza, proroka Eliasza, narodzenie Jezusa Chrystusa, pokłon pasterzy i Mędrców, ucieczkę do Egiptu, dwunastoletniego Zbawiciela w świątyni, chrzest Pański, Jezusa Chrystusa z Samarytanką przy studni i z dziećmi oraz Ostatnią Wieczerzę.

Tekst Justyna Sprutta
foto Monika Rubas

Dodaj komentarz

Pozostało znaków: 1000

Komentarze

Nikt nie dodał jeszcze komentarza.
Bądź pierwszy!